Jupiter revisited

  • Posted on:  zaterdag, 08 april 2017 16:26
  • Geschreven door 

Onlangs heeft het ruimtevaartuig Juno prachtige beelden van Jupiter terug naar de Aarde gezonden. Op deze beelden zijn de dynamische, kleurrijke en bijna kunstzinnige structuren van de planeet goed te zien. Het bezoek van Juno moet nog enkele onwetendheden over de planeet gaan oplossen.

Populaire bestemming

Juno was zeker niet het eerste ruimtevaartuig dat de planeet een bezoekje heeft gebracht. Los van het feit dat de planeet door ruimtevaartuigen regelmatig wordt ingezet als een gravitationele katapult, is deze wereld ook erg interessant en mysterieus en nog deels onbekend. Het eerste ruimtevaartuig dat Jupiter bezocht was de Pioneer 10 in 1973. Eind december van dat jaar kwam Pioneer op zo'n 130.000 km van de planeet en maakte toen de eerste close-ups en verrichtte de eerste onderzoeken over de samenstelling van de planeet. In de laatste veertig jaar heeft Jupiter nog enkele malen bezoek mogen ontvangen van o.a. de Voyagers, Galileo, Ulysses, Cassini, New Horizons en recentelijk dus Juno.

Pioneer 10 juppioneer10 art

Jupiter gefotografeerd door Pioneer 10 - De grote rode vlek, een 300 jaar oude wervelwind, is hierop goed te zien. (NASA)

 

Chaotische gasbol

Jupiter is bijna 11 keer zo groot als de Aarde en is daarmee de grootste planeet in ons zonnestelsel. In tegenstelling tot de Aarde is Jupiter een zogenaamde gasplaneet en heeft zij dus geen vaste 'bodem'. Over de precieze opbouw van Jupiter speculeren onderzoekers nog; Onderzoek wijst erop dat Jupiter waarschijnlijk een vaste kern heeft; Daaromheen bevindt zich een schil van vloeibare metalen; Naar mate we verder richting het oppervlak zouden reizen, wordt de samenstelling door afnemende druk en temperatuur steeds gasachtiger waarbij het oppervlak op een gegeven moment overgaat in de atmosfeer. De overgang naar de atmosfeer is moeilijk te bepalen en daarom hebben we bepaald dat de overgang plaatsvindt op de hoogte waarop de gasdruk gelijk is aan de Aardse luchtdruk op zeeniveau (1013 hPa ISA).

Mislukte ster?

De chemische samenstelling van Jupiter bestaat voornamelijk uit waterstof en helium en dat komt akelig dicht overeen met de samenstelling van de Zon en andere sterren. Vaak wordt daarom ook wel gezegd dat Jupiter een mislukte ster is; De samenstelling is er wel maar de benodigde druk, extra massa en temperatuur voor kernfusie ontbreekt, waardoor het 'ontsteken' tot een ster niet mogelijk is. Desondanks vind er wel degelijk hitte/energievorming plaats omdat in Jupiter enkele ster-achtige processen plaatsvinden; Waar de temperatuur op een gasdruk van 1 bar nog rond een koele -108 graden ligt, is dat op 10 bar al +67 graden en loopt naar je dieper de planeet induikt op naar een piek van maar liefst ruim 35.000 graden! Jupiter straalt daardoor meer energie uit dan dat het van de Zon ontvangt. En dat is uniek in ons zonnestelsel.

Turbulent weer

Jupiter heeft een dikke atmosfeer die voornamelijk is opgebouwd uit helium en waterstof. In deze atmosfeer bevindt zich het unieke wolkendek dat op iedere foto wel duidelijk zichtbaar is; Dit wolkendek is c.a. 50 km dik en bestaat voornamelijk uit ammoniakverbindingen. Het wolkendek bestaat uit meerdere horizontale zones en gordels waarvan de noord- en zuid equatoriale wolkenbanden wel de meest zichtbare en bekende zijn. Het feit dat de wolkenbanden in verschillende richtingen draaien, zorgt nogal voor turbulentie; Windsnelheden van bijna 400 km/u en wervelwinden ter grootte van de Aarde zijn normale kost op Jupiter!. De bekendste wervelstorm is de Grote Rode Vlek (GRS); Deze enorme wervelstorm is zo groot als de Aarde en kent windsnelheden van ruim 400 km/u.

this-new-image-processed-by-amateur-astronomer-roman-tkachenko-shows-jupiters-north-pole-in-all-its-stormy-gloryand-heres-a-close-up-of-jupiters-swirling-cloud-tops

Juno maakt onlangs deze prachtige beelden van Jupiter's atmosfeer. De atmosfeer een prachtige - maar ongelooflijk wilde en chaotische plek (NASA)

 

Maantjes

Om Jupiter heen draaien maar liefst 67 maantjes! De meesten zijn erg klein maar vier maantjes springen er uit. Deze maantjes zijn allen ongeveer zo groot als de Aarde en werden door de astronoom Galileo Galilei in 1620 ontdekt. Deze maantjes: Europa, Io, Ganymedes en Callisto, zijn al door een grotere verrekijker als sterretjes zichtbaar. Deze maantjes zijn op geologisch gebied erg interessant; Zo vermoedt men dat zich onder het oppervlak van Europa een enorme, warme oceaan bevindt. En op Io vinden nog steeds heel regelmatig vulkaanuitbarstingen plaats. Beide geologische activiteiten zijn broodnodige hoekstenen die nodig zouden zijn voor de vorming van leven.

PIA01299 ip

Jupiter's maantjes v.l.n.r.: Io, Europa, Ganymedes, Callisto. (NASA)

 

Jupiter zelf waarnemen

Jupiter is met een kleine telescoop al te zien als een klein schijfje met haar vier grote maantjes. Door grotere telescopen worden de grootste wolkenbanden en de grote rode vlek al zichtbaar. Bij hoge vergrotingen ontpopt Jupiter zich als een dynamische en boeiende wereld vol met wolkenbanden, structuren en zelf Maanschaduwtjes! Op dit moment (april) is Jupiter te zien als heldere ster in het zuiden.

Meer info?

Check dan snel deze (Engelstalige) websites met nog meer info en foto's:

About Juno (NASA): https://www.nasa.gov/mission_pages/juno/main/

Prachtige foto's: http://observer.com/2017/04/nasa-photos-juno-jupiter-probe-perijove-5-mission/

Space.com's Juno: http://www.space.com/36222-nasa-juno-spacecraft-5th-jupiter-flyby.html

 

 

Laat een reactie achter

Tweets

Prev Next
Alles over Meteoren

Alles over Meteoren

maandag 31 juli 2017

Je hebt het waarschijnlijk vast wel enkele malen in het nieuws mogen lezen. Er zijn meteorenregens op komst met een activiteit van wel tot 60 meteoren per uur. Vaak nog...

Lees meer
New Horizons vliegt langs Pluto!

New Horizons vliegt langs Pluto!

woensdag 15 juli 2015

Na een reis van ruim negen jaar was het dan zover. De sonde New Horizons arriveerde bij de planeet Pluto. Voor velen van ons een spannend moment want tot nu...

Lees meer
De Herfststerrenhemel

De Herfststerrenhemel

vrijdag 05 september 2014

Nu dat we tegen het einde van de zomer aanlopen, worden de nachten weer langer. Op dit moment gaat de Zon hier rond 20.00u onder en dit wordt de komende...

Lees meer